પ્રિઝમ માટે વિચલન કોણ વિરુદ્ધ આપાતકોણના આલેખનો ઉપયોગ કરીને લઘુત્તમ વિચલન કોણ સમજાવો.

(N/A) આપાતકોણ $i$ ના મૂલ્યો સામે વિચલન કોણ $\delta$ ના પ્રાયોગિક રીતે માપેલા મૂલ્યોનો આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
આલેખ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે વિચલન કોણનું મૂલ્ય આપાતકોણ $i$ ના માત્ર એક ચોક્કસ મૂલ્ય માટે લઘુત્તમ બને છે.
આપણે એ પણ જોઈ શકીએ છીએ કે આપાતકોણના બે મૂલ્યો માટે વિચલન કોણ સમાન હોય છે.
પ્રાયોગિક રીતે એવું સ્થાપિત થયું છે કે કોઈપણ આપેલ પ્રિઝમ માટે,જે કિરણ માટે આપાતકોણ $i$ અને નિર્ગમન કોણ $e$ સમાન હોય,તે કિરણ માટે વિચલન કોણ લઘુત્તમ હોય છે.
આ કોણને આપેલ પ્રિઝમ માટે આપાત એકવર્ણી પ્રકાશ માટે લઘુત્તમ વિચલન કોણ $\delta_{m}$ કહેવામાં આવે છે.
નોંધો કે,
જ્યારે $i=e \Rightarrow \delta=\delta_{m}$
પ્રિઝમ માટે,
$i+e=A+\delta$
જ્યાં $A$ એ પ્રિઝમ કોણ છે.
લઘુત્તમ વિચલન કોણ માટેની શરત લાગુ પાડતા,
$i=e$ ત્યારે $\delta=\delta_{m}$
$\therefore i+i=A+\delta_{m}$
$\therefore 2i=A+\delta_{m}$
$\therefore i=\frac{A+\delta_{m}}{2}$